Yüksekte Çalışma Güvenliği ve İSG

Ekipman kiralamada sorumluluk iki tarafa bölünür. Makineyi güvenli teslim etmek bizim, sahada güvenli kullanmak sizin yükümlülüğünüz. Bu sayfada bu ayrımı, operatör yeterliliğini ve makine sahaya gelmeden yapılması gereken kontrolleri topladık.

Yüksekte çalışmada sorumluluk kimde?

Ekipman kiralamada sorumluluk iki tarafa bölünür. Makinenin güvenli, bakımlı ve periyodik kontrolü yapılmış olarak teslim edilmesi bizim; sahada güvenli kullanılması, operatör yeterliliği ve kişisel koruyucu donanım ise kullanıcı işverenin yükümlülüğüdür. Bu ayrımı baştan bilmek, iş kazası kadar hukuki sorunu da önler.

Bizim sorumluluğumuz

  • Periyodik kontrolleri yapılmış, bakımlı makine teslim etmek
  • Teslimatta makine özelinde kullanım ve güvenlik brifingi vermek
  • Makinenin kullanma kılavuzunu ve kapasite tablosunu makineyle birlikte bulundurmak
  • Arıza durumunda müdahale etmek veya yedek makine sağlamak

Kullanıcı işverenin sorumluluğu

  • Makineyi yalnızca yeterliliği olan operatöre kullandırmak
  • Kişisel koruyucu donanımı sağlamak ve kullandırmak
  • Saha risk değerlendirmesini yapmak, çalışma alanını emniyete almak
  • Zemin, eğim, rüzgâr ve enerji hattı mesafesini kontrol etmek

Operatör yeterliliği

Yüksekte çalışma platformunu ve iş makinesini kullanacak kişinin, kullanacağı ekipman sınıfına uygun operatör yeterliliğine sahip olması gerekir. Forklift ve telehandler için iş makinesi operatör belgesi, yüksekte çalışma platformları için ayrıca yüksekte çalışma eğitimi aranır.

Belgeli operatörünüz yoksa

Operatörlü kiralama yapıyoruz. Bu hem yasal olarak doğru çözümdür hem de sahada zaman kazandırır; makineyi tanıyan bir operatör kurulum ve konumlandırmayı çok daha hızlı yapar.

Teslimat brifingi eğitim yerine geçmez

Teslimatta verdiğimiz brifing o makinenin kumanda, güvenlik ve acil indirme özelliklerini kapsar. Kullanıcının yasal operatör eğitiminin yerini almaz; ikisi farklı şeylerdir.

Kişisel koruyucu donanım

Paraşüt tipi emniyet kemeri

Eklemli platformlarda (boom lift) kemer ve kısa bağlantı halatı zorunludur; kol hareketi sırasında sepetten savrulma riski vardır. Bağlantı yalnızca üreticinin belirlediği ankraj noktasına yapılır.

Baret ve iş ayakkabısı

Hem platformdaki hem zemindeki personel için. Yüksekten düşen küçük bir el aleti dahi ciddi yaralanma yaratır.

Saha emniyeti

Makinenin altı ve manevra alanı bariyer veya şeritle kapatılmalı, yaya geçişi engellenmelidir.

Saha kontrol listesi

Makine sahaya gelmeden önce bu altı maddeyi kontrol edin. Teslimat günü çıkan sürprizlerin neredeyse tamamı bu listede.

Zemin ve eğim

Makaslı platformlar düz ve stabil zemin ister; üretici tarafından izin verilen eğim sınırı aşılamaz. Bodrum üstü, kanal kapağı ve peyzaj zeminlerinde taşıma kapasitesini önceden kontrol edin.

Enerji hatları

Havai elektrik hattına yaklaşma mesafesi hattın gerilimine göre belirlenir. Hat varsa çalışmaya başlamadan önce ilgili kuruluşla temasa geçin; makineyle hattın altından geçmeyi planlamayın.

Rüzgâr

Her makinenin izin verilen maksimum rüzgâr hızı kullanma kılavuzunda yazar. Sınırın üzerinde platform yükseltilmez; özellikle levha ve pano taşınırken rüzgâr yükü ciddi biçimde artar.

Giriş genişliği ve yükseklik

Makinenin geçeceği en dar kapı, geçit ve kapalı yükseklik. Bir makinenin sahaya girememesi en sık yaşanan kayıp zamandır.

Yük ve kişi sayısı

Platform kapasitesi kişi, alet ve malzemenin toplamıdır. Kapasite aşımı devrilmenin en yaygın nedenidir.

Acil indirme

Her platformda zeminden çalıştırılabilen acil indirme sistemi bulunur. Sahadaki en az bir kişi bu sistemin yerini ve kullanımını bilmelidir.

Kesinlikle yapılmaması gerekenler

  • Forklift çatalı veya telehandler çatalı üzerinde insan taşımak — yalnızca üretici onaylı sepet ataşmanı ile ve ilgili güvenlik kuralları uygulanarak yapılır
  • Platform korkuluğuna çıkmak, korkuluğa merdiven veya tabure koymak
  • Platformu bir başka yapıya sabitlemek ya da yatay kuvvet uygulamak
  • Güvenlik sensörlerini, alarm veya kilitleme sistemlerini devre dışı bırakmak
  • Kapasite plakasında yazan yükü aşmak
  • Yükseltilmiş platformla makineyi sürmek (üretici izin vermiyorsa)
Mevzuat çerçevesi: Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile düzenlenir. İş ekipmanlarının periyodik kontrolleri ve kullanım şartları İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği'ne, şantiye ortamındaki yükümlülükler Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği'ne tabidir. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; her durumda mevzuatın yürürlükteki güncel hâli ve makinenin kendi kullanma kılavuzu esastır.

Sahanız için hangi makine güvenli?

Zemin, yükseklik, giriş genişliği ve yük bilgisini paylaşın; uygun makine sınıfını birlikte belirleyelim.